Uw zoekacties: Historische encyclopedie Venlo

LEM Historische encyclopedie Venlo

Uitleg bij archieftoegang

Een archieftoegang geeft uitgebreide informatie over een bepaald archief.

Een archieftoegang bestaat over het algemeen uit de navolgende onderdelen:

• Kenmerken van het archief
• Inleiding op het archief
• Inventaris of plaatsingslijst
• Eventueel bijlagen

De kenmerken van het archief zijn o.m. de omvang, vindplaats, beschikbaarheid, openbaarheid en andere.

De inleiding op het archief bevat interessante informatie over de geschiedenis van het archief, achtergronden van de archiefvormer en kan ook aanwijzingen voor het gebruik bevatten.

De inventaris of plaatsingslijst is een hiërarchisch opgebouwd overzicht van beschreven archiefstukken. De beschrijvingen zijn formeel en globaal. Het lezen en begrijpen van een inventaris behoeft enige oefening en ervaring.

Bij het zoeken in de inventaris wordt de hiërarchie gevolgd. De rubrieken in de inventaris maken deel uit van de beschrijving op een lager niveau. Komt de zoekterm in een hoger niveau voor, dan voldoen onderliggende niveaus ook aan de zoekvraag.

Zoek in deze inventaris
>
Zoektermen

Wildcards kunnen het zoeken vergemakkelijken:

  • Een ? (vraagteken) vervangt een letter
  • Een * (sterretje) vervangt een aantal letters
  • Door een $ (dollarteken) voor een zoekterm te zetten, zoekt u naar woorden die op elkaar lijken.

Meer zoektips vindt u hier.

beacon
 
 
Inventaris
Records 1 t/m 100
Records 101 t/m 200
Records 201 t/m 300
Records 301 t/m 400
Records 401 t/m 500
Records 501 t/m 600
Politiek
LEM Historische encyclopedie Venlo
Politiek
Term:
Politiek
Beschrijving 1:
De Venlose politiek wordt sinds mensenheugenis door katholieken en christen-democraten beheerst. Van georganiseerde politiek was in de negentiende eeuw nog nauwelijks sprake. In de gemeenteraad zaten de rijke, katholieke burgers van de stad en verdedigden daar vooral hun belangen en die van familieleden en vrienden. Velen van hen zaten jarenlang in de raad en werden telkens weer herkozen. Hoewel er in het midden van de jaren tachtig van de vorige eeuw al eens een Burgerpartij was geweest, die in 1887 een vertegenwoordiger in de raad kreeg, begon het echte politieke leven in Venlo pas na de eeuwwisseling. In 1903 of 1904 werd de Volkskiesvereeniging opgericht, een voor die tijd linkse maar niet socialistische organisatie. Na in 1905 en 1906 bij tussentijdse verkiezingen voor enkele zetels in de raad vruchteloos te hebben meegedongen, wist zij in 1907 wel een zetel te bemachtigen. J. Zijlstra was de man die het katholieke monopolie doorbrak. De Volkskiesvereeniging en Zijlstra hadden vooral aanhangers onder personeelsleden van het Staatsspoor en arbeiders. Uit angst voor verdere successen van de nieuwe vereniging begonnen de katholieken op 24 juli 1907 zelf ook zo'n organisatie. Het Venlo's Kiescomité tot kiezing van leden van den Gemeenteraad werd de eerste katholieke politieke organisatie in Venlo. Na een nederlaag bij tussentijdse verkiezingen in september van dat jaar tegen een tweede kandidaat (P. Rassaerts) van de Volkskiesvereeniging was het al snel gedaan met de katholieke club. In 1909 ging zij ter ziele. Op initiatief van de Nieuwe Venlosche Courant werd het in 1910 opnieuw geprobeerd, en nu met succes. De op 16 januari 1910 opgerichte Katholieke Kiesvereeniging had het echter makkelijk. De Volkskiesvereeniging werd in 1909 of 1910 opgeheven en van de afdeling Venlo van de SDAP, die op 9 februari 1908 was opgericht, hadden de katholieken nog niet veel te duchten. De SDAP stelde in haar beginjaren niet eens kandidaten voor de raad.
Beschrijving 2:
Zo had de Katholieke Kiesvereeniging vanaf 1910 tot 1919 eigenlijk het alleenrecht. De enige luis in de pels was nog steeds Zijlstra, die vanaf 1913 namens de protestantse bewoners van Venlo in de raad zat. Zelfs de kandidatuur van de eerste drie SDAP'ers (A. Bruins, J. Kortijk en H. Huisman) bij tussentijdse verkiezingen in 1915 kon aan de hegemonie van de katholieken niets veranderen. De doorbraak kwam pas bij de eerste gemeenteraadsverkiezingen na de grondwetswijziging van 1917 waardoor voortaan werd uitgegaan van evenredige vertegenwoordiging en veel meer mensen kiesrecht kregen. Aan die gemeenteraadsverkiezingen in 1919 deden liefst zes lijsten mee, een novum in de Venlose politiek. Naast de lijst van de Katholieke Kiesvereeniging was er een lijst van de katholieke arbeiders, een onafhankelijke lijst, een anti-revolutionaire lijst, een vrijzinnig-democratische lijst en een SDAP-lijst. Hoewel de katholieken (kandidaten van de kiesvereeniging en de arbeiders) samen 12 van de 17 zetels in de wacht sleepten, was er toch sprake van een aardverschuiving. De socialisten kregen 2 zetels, de onafhankelijken eveneens 2 en de vrijzinnig-democraten 1. De eerste socialisten in de Venlose gemeenteraad waren J. Hummel en H. van Deutekom. Een ommekeer was ook dat er veel nieuwe katholieke kandidaten werden gekozen. Het was gedaan met de oude garde, waarvan enkele leden meer dan 30 jaar in de raad hadden gezeten. Ook met de katholieke eenheid leek het gedaan. Eind augustus 1919 werd echter de R.K. Raadsfractie opgericht, waarin de raadsleden van de Katholieke Kiesvereeniging, de katholieke arbeiders en de onafhankelijke katholieken samenwerkten. Desalniettemin gingen de katholieken met gesplitste lijsten de gemeenteraadsverkiezingen van 1923 in. Op de kandidatenlijsten prijkte geen enkele vrouw, hoewel vanaf 1919 ook vrouwenkiesrecht bestond. Ondanks de splitsing boekten de katholieken een duidelijke overwinning.
Beschrijving 3:
Ze behaalden 17 van de 19 zetels (de raad was met 2 zetels uitgebreid). De resterende 2 gingen naar de SDAP. In de jaren voor de Tweede Wereldoorlog bleef die verhouding grotendeels bestaan. De katholieken hielden een zeer grote meerderheid, maar waren wel vaak onderling verdeeld. Dat kwam omdat de diverse katholieke groeperingen (tuinders, arbeiders, middenstand) zich steeds meer gingen profileren. De SDAP behaalde haar grootste zeteltal in 1927, toen drie socialisten in de raad werden gekozen. De socialisten leverden het eerste vrouwelijke gemeenteraadslid. Mevrouw Witmond-Blok nam in 1932 de plaats in van een tijdens de verkiezingen van 1931 gekozen partijgenoot. Zij bleef drie jaar raadslid. In diezelfde jaren dertig speelde de pas ontstane NSB in de Venlose gemeentepolitiek geen rol. Zij deed niet mee aan de gemeenteraadsverkiezingen van 1935 en 1939, hoewel zij bij de verkiezingen voor provinciale staten in 1935 (8,16 procent van de stemmen), de Tweede Kamer in 1937 (4,45 procent) en weer provinciale staten in 1939 (6,08 procent) toch opvallende resultaten boekte. In de Tweede Wereldoorlog was er nauwelijks sprake van gemeentepolitiek, bovendien werd de gemeenteraad per 1 september 1941 door de Duitsers opgeheven. Bij de eerste na-oorlogse gemeenteraadsverkiezingen in 1946 sleepten de (verdeelde) katholieken 24 van de 27 zetels (het aantal was uitgebreid in verband met het opnemen van Blerick in de gemeente in 1940) in de wacht. De socialisten kregen 2 zetels. Datzelfde jaar werd overigens in Venlo een afdeling van de PvdA opgericht, nadat de SDAP zich had omgevormd. Een opmerkelijke nieuwkomer in de raad was in 1946 B. Oldenhof. Hij was de eerste communist in de Venlose gemeenteraad. Na de oorlog bleven de katholieken domineren. Zeker tot 1970 hadden andere groeperingen nauwelijks iets in te brengen.
Beschrijving 4:
Alle wethouders waren tot die tijd afkomstig van de Katholieke Lijst Venlo of de Katholieke Lijst Blerick, die samen een riante meerderheid hadden in de gemeenteraad. Voor 1974 kwam de PvdA nooit verder dan 3 zetels. De enige oppositie ondervonden de katholieken dan ook vanuit eigen kring. Omdat zowel de Blerickse als de Venlose Katholieke Lijst geen plaats wilden inruimen voor een vrouw, ondanks dat het zeteltal werd uitgebreid van 29 naar 31, begon een aantal vrouwen onder aanvoering van Rie van Soest-Jansbeken in 1958 met een eigen lijst: de R.K. Vrouwengroepering, ook wel de Katholieke Vrouwenlijst Venlo genoemd. De vrouwen behaalden meteen 4 zetels. Acht jaar later waren zij in de normale katholieke gelederen opgenomen en werd mevrouw Van Soest de eerste vrouwelijke Venlose wethouder. Er was in 1966 echter een nieuwe luis in de pels. Dat was de Vrije Katholieke Lijst (VKL), die bij de verkiezingen 5 zetels veroverde. In dat jaar deed ook voor het eerst de VVD mee in Venlo en bemachtigde 2 plaatsen in de gemeenteraad. Vier jaar later groeide dat aantal enorm en kwamen de liberalen op 7. Zij dachten toen de ideale (en tevens eerste) coalitiepartner voor de KVP/CHU/ARP te zijn, maar werden het niet. De christen-democraten kozen voor de VKL, ondanks het feit dat die een zetel had verloren. Het verkiezingsjaar 1970 zorgde voor enkele primeurs in Venlo. Niet alleen kwam het zeteltal op 33, voor het eerst deden PPR, D'66 en PSP (met een gecombineerde lijst) mee, en kwam er een geestelijke in de raad. De Blerickse kapelaan Oberyé nam meteen na de verkiezingen de plaats in van een van de verkozen katholieken die bij nader inzien toch maar van zijn raadslidmaatschap afzag. In 1974 deden de katholieken voor de eerste keer onder de naam CDA mee aan de gemeenteraadsverkiezingen en verloren prompt de absolute meerderheid.
Beschrijving 5:
Ze behaalden 16 van de 33 zetels. De PvdA kwam dat jaar voor het eerst op meer dan 3 plaatsen in de raadszaal, namelijk 5. Datzelfde 1974 was het startjaar voor een 12 jaar durende coalitie tussen CDA en VVD. Vier jaar later haalde het CDA de absolute meerderheid terug en groeide de PvdA door naar 7 zetels. De socialisten bereikten hun naoorlogse top echter pas in 1986, toen ze hun zeteltal in een klap verdubbelden en van 5 naar 10 gingen. Dat was voor het CDA meteen het sein om van coalitiepartner te wisselen. De VVD was immers van 8 naar 6 zetels teruggegaan. Vanwege de getalsverhouding CDA-PvdA, 15-10, werd dat jaar voor het eerst een vijfde wethouder benoemd. In 1990 bleef de jonge coalitie gehandhaafd, ondanks verlies van de PvdA (van 10 naar 8) en winst van het CDA (van 15 naar 16). Groen Links, dat voor het eerst mee deed, behaalde in 1990 2 zetels. Hetzelfde deed D'66, dat al eerder geheel zelfstandig had meegedaan. De VVD kwam dat jaar op 5.
Bron:
Venloclopedie
Records 701 t/m 800
Records 801 t/m 900
Records 901 t/m 1000
Records 1001 t/m 1024
Kenmerken
Categorie:
  • Zonder categorie
 
 
 
MAIS-(M)DWS is een product van DE REE archiefsystemen BV
meer informatie over MAIS-(M)DWS